อนาคตของบาร์โค้ดกำลังก้าวเข้าสู่การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่สุดในรอบ 50 ปี โดยขยับจากบาร์โค้ด รหัสแท่งเส้น แบบดั้งเดิม (1D) ไปสู่ บาร์โค้ด 2 มิติ (2D Barcodes) หรือที่เรียกกันว่า “GS1 Digital Link” ซึ่งมีประสิทธิภาพมากกว่าเดิมอย่างมหาศาล นี่คือสรุปความสำคัญของเทคโนโลยีคิวอาร์โค้ดรุ่นใหม่ที่กำลังจะเข้ามาเปลี่ยนโลกการค้าปลีกภายในปี 2027

 

GS1 Sunrise 2027: หมุดหมายใหม่ของค้าปลีกโลก

การเตรียมตัวเข้าสู่ GS1 Sunrise 2027 คือก้าวสำคัญที่ธุรกิจค้าปลีกและผู้ผลิตทั่วโลกต้องเผชิญในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า นี่ไม่ใช่แค่การเปลี่ยน “รูปทรง” ของบาร์โค้ด แต่เป็นการยกเครื่องระบบข้อมูลสินค้า (Product Data) ครั้งใหญ่ที่สุดครับ

 

นี่คือรายละเอียดเจาะลึกที่สรุปสถานะล่าสุดในปี 2026

Timeline และ ความคืบหน้า (2025 - 2027)

สถาบันรหัสสากล (GS1) ได้กำหนดแผน “Sunrise 2027” เพื่อให้ระบบคิดเงิน (POS) ของห้างร้านทั่วโลกสามารถรองรับการสแกนบาร์โค้ด 2 มิติได้ภายในสิ้นปี 2027 ซึ่งจะทำให้เราเริ่มเห็น QR Code เข้ามาแทนที่บาร์โค้ดเส้นบนซองสินค้ามากขึ้นเรื่อยๆ เป้าหมายของโครงการนี้คือการทำให้ระบบคิดเงิน (POS) ทั่วโลกสามารถสแกนบาร์โค้ด 2 มิติได้ 100% ภายในวันที่ 31 ธ.ค.2027

ปี 2025-2026 (ปัจจุบัน) : เป็นช่วง “Dual Barcoding” หรือการพิมพ์บาร์โค้ดสองแบบคู่กัน ทั้งแบบเส้น (1D) และแบบ 2D บนบรรจุภัณฑ์ เพื่อให้มั่นใจว่าร้านค้าที่ยังไม่อัปเกรดระบบยังสามารถขายสินค้าได้

สิ้นปี 2027 : ร้านค้าปลีกรายใหญ่ (เช่น Walmart ในสหรัฐ หรือห้างสรรพสินค้าชั้นนำในไทย) จะเริ่มบังคับใช้มาตรฐาน 2D และอาจเริ่มทยอยยกเลิกบาร์โค้ดแบบเส้นแบบเดิม

 

ความแตกต่างระหว่าง บาร์โค้ดเก่า กับ บาร์โค้ดใหม่

1. ความแตกต่างที่เหนือกว่า  บาร์โค้ด 1D แบบเดิมบอกได้เพียง “นี่คือสินค้าอะไร” (GTIN) แต่บาร์โค้ด 2 มิติ (เช่น QR Code หรือ DataMatrix) สามารถบรรจุข้อมูลได้มากกว่านั้นมาก 

   1) ข้อมูลการผลิต : ล็อตการผลิต (Batch/Lot), วันผลิต 

   2) ความปลอดภัย : วันหมดอายุ (Expiry Date) ช่วยให้ระบบ POS บล็อกไม่ให้ขายสินค้าที่หมดอายุแล้วได้โดยอัตโนมัติ 

   3) ความโปร่งใส : ตรวจสอบแหล่งที่มา (Traceability) ได้ถึงระดับชิ้นงาน

2. GS1 Digital Link : ประตูสู่โลกดิจิทัล เทคโนโลยีใหม่นี้ไม่ได้เป็นแค่รูปภาพสี่เหลี่ยม แต่คือ Web URL ที่มีมาตรฐาน หมายความว่า 

สแกนด้วยเครื่องคิดเงิน : เพื่อคิดเงินและตัดสต็อก (B2B) 

สแกนด้วยสมาร์ตโฟน : เพื่อเข้าถึงหน้าเว็บ ข้อมูลทางโภชนาการ วิธีการใช้ รีไซเคิล หรือโปรโมชัน (B2C) 

จบในโค้ดเดียว : ไม่ต้องพิมพ์ทั้งบาร์โค้ดและ QR Code แยกกันให้เปลืองพื้นที่บรรจุภัณฑ์

 

การเปลี่ยนแปลงทางเทคนิคที่สำคัญ

บาร์โค้ด 2 มิติที่จะนำมาใช้มี 2 รูปแบบหลักตามมาตรฐาน GS1

1.GS1 DataMatrix : มักใช้กับสินค้าขนาดเล็ก หรือในอุตสาหกรรมยาและชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์

2.QR Code with GS1 Digital Link : เป็นรูปแบบที่ได้รับความนิยมสูงสุดสำหรับสินค้าอุปโภคบริโภค (FMCG) เพราะสามารถสแกนได้ทั้งเครื่องคิดเงินและมือถือของลูกค้า

3. ข้อมูลที่บรรจุภายใน (Extended Data) ต่างจากบาร์โค้ดเดิม ที่มีแค่เลข 13 หลัก แต่ 2D Barcode จะเก็บข้อมูลเหล่านี้ไว้ในโค้ดเดียว

1) GTIN : รหัสสินค้าสากล (เลข 13 หลักเดิม) 

2) Batch/Lot : หมายเลขล็อตการผลิต (สำคัญมากสำหรับการเรียกคืนสินค้า) 

3) Expiry Date : วันหมดอายุ (ระบบจะบล็อกการขายที่หน้าเครื่อง POS ทันทีหากสินค้าหมดอายุ)

4) Serial Number : รหัสประจำตัวสินค้าแต่ละชิ้น (สำหรับการติดตามสินค้าพรีเมียมหรือป้องกันของปลอม)

 

 

 https://www.bangkokbiznews.com/business/1236087